Projeksiyon karşılaştırma kriterleri neler olmalıdır? Projeksiyon seçerken
nelere dikkat edilmelidir?
Günümüzde piyasada pek çok marka ve çeşit projeksiyon cihazı satılmaktadır.
Projeksiyon cihazları alındıktan sonra uzun süreli olarak kullanılacak olan cihazlar
olduğundan projektör seçerken bir takım hususların dikkate alınmasında yarar vardır.
Bu hususlar şu şekilde özetlenebilir:
Projeksiyon cihazının hangi amaçla kullanacaksınız?
Öncelikle projektörü hangi amaçla kullanacağınıza karar veriniz. Ofis kullanımı için
mi, mağaza ya da iş yerinizde TV, DVD ya da reklam içeriği göstermek için mi, sınıfta
mı yoksaev sineması için mi kullanacağınız projektörde arayacağınız kriterleri
etkileyecektir. Örneğin yalnız ev sineması için ve karanlık ortamda seyretmek için
700-800 ANSI ışık gücü yeterli olacaktır. Bu durumda projeksiyonun kontrast
değeri önemli olacaktır. Bir de evinizde tamamen karartılmış sinema ortamı mı
oluşturuyorsunuz yoksa ışıkları açık tutmayı mı tercih ediyorsunuz. Işıkların açık
olduğu durumda parlaklığı daha fazla olan bir projektör daha güçlü görüntü
sağlayacaktır. Aynı şekilde ofis ve mağaza içi reklam uygulamaları içinde yüksek
ANSI Lumenli projeksiyonlar tercih edilmelidir. Seçilecek projeksiyon gücü açılması
istenen görüntü büyüklüğüne ve istenen parlaklık oranına göre değişir. Örneğin
3.0 m genişliğinde bir görüntü açmak için seçeceğiniz projektörün gücü, 1.5 m
görüntü açmak için seçeceğiniz projeksiyon gücünün 4 katı olmalıdır(gerekli ışık
gücü birim alana düşen ışık miktarı ile orantılı olduğu için).
Işık gücü
Almayı düşündüğünüz projeksiyon cihazınınışık gücünü, kontrast değerlerini ve
çözünürlüğünü öğrenin. Projeksiyon ışık güçleri 700 ANSI Lümen’den başlayıp,
profesyonel modeller için 10.000 ANSI’nin de üzerine çıkabilmektedir. Işık gücünün
fazlalığı veya azlığı önemli olmakla birlikte, renk derinliğine ve sessiz çalışmaya
önem verilen ev sinema modellerinin çok daha yüksek ışık güçlü projektörlerden
daha pahalıya satıldığını da unutmamak gerekir.
Kontrast oranı
Kontrast bir projektörde en koyu ile en açık renkler arasındaki derinliğin belirtildiği
değerdir. Yüksek kontrast değeri renklerin daha keskin olarak algılanmasına
yardımcı olmakla birlikte belirtilen değerler özellikle aydınlık ortamlarda
değişebilmektedir. DLP projeksiyonlarda kontrast oranı daha yüksek belirtilmekle
birlikte özellikle aydınlık ortamlarda belirtilen performans değerleri önemli ölçüde
azalabilmektedir.
Çözünürlük
Projeksiyon çözünürlükleri genellikle SVGA’dan başlar ve UXGA’a kadar yükselir.
SVGA (800x600), XGA (1024x768), SXGA (1280x1024 ve UXGA (1600x1200) mevcut
çözünürlük değerleridir. Ayrıca projektörler, çoğunlukla, interpolasyon yöntemi ile
orijinal çözünürlüklerinin üstünde çözünürlükleri de desteklerler. Ayrıca 16:9 orijinal
formatlı projeksiyon cihazlarının çözünürlükleri 964x644 (W-SVGA) veya 1280x720
(W-XGA) gibi 16:9 çözünürlük oranına sahiptir. SVGA çözünürlük TV, DVD film gibi
video kaynaklı içerikler için genellikle yeterince tatmin edicidir. XGA çözünürlük,
küçük yazı ve rakamların gösterileceği ve genellikle bilgisayar kaynaklı içerik için
önerilebilir. SXGA ve UXGA gibi yüksek çözünürlükler ise daha çok mimarlık ve tıp
gibi alanlarda ve küçük detayların dahi çok önemli olduğu profesyonel
uygulamalarda önem kazanır. Mağaza içi ya da ev sineması uygulamalarında
SVGA ya da XGA çözünürlük oranlarına sahip projeksiyon cihazları oldukça
yeterlidir.
Projeksiyon alırken lamba ömrü, garanti ve servis koşulları ne kadar
önemlidir?
Projeksiyon cihazı alacağınız zaman garanti süresini ve lamba ömrünü mutlaka
sorunuz. Projektörler dikkatli kullanıldığı zaman çok uzun süreler hiç sorunsuz
çalışacak cihazlardır. Projeksiyon cihazlarının kullanımla birlikte lambaları zaman
içinde zayıflayabilir ya da bitebilir. Bu durumda lambanın değiştirilmesi gerekir.
Lambalar kullanımla tükenen parçalar olduğundan, garanti sürelerinin projeksiyon
cihazı garanti süresi kapsamının dışında olduğunu unutmamak gerekir. Lamba
garanti süreleri genellikle 100-500 saat aralığında ve üç ay ile sınırlıdır. Bu sürede
lambanın üretimden arızalı olup olmadığını anlamak için konulmuş bir süredir.
Üretim arızaları ilk birkaç saat içinde kendisini gösterecektir. Markalara göre
belirtilen projeksiyon lamba ömürleri projektör seçiminizi yaparken yanıltıcı
olmamalıdır. Bir markanın projeksiyonlamba ömrü ne kadar belirtilmiş olursa
olsun, belirtilen süreden önce lamba gücünün zayıflaması ya da lambanın yanması
garanti kapsamında olmayacaktır. Bu durumda lamba ücreti önemli bir kriterdir.
Projeksiyon alırken farklı modellerin lamba ücretlerini kıyaslamakta fayda vardır.
Projeksiyon lamba ömrü nelere bağlıdır? Lamba ömrünü uzun tutabilmek için
dikkat edilmesi gerekli hususlar?
Projektörlerin lamba ömürleri genellikle 2000 ya da 3000 saat civarlarındadır.
Projeksiyon cihazları eko modda (daha düşük ışık gücü ile) kullanıldığında lamba
ömrünü bir miktar arttırmak mümkün olabilir ama bu durumda parlaklıktan bir
miktar fedakarlık yapmak söz konusudur. Lamba ömrünü uzatıcı tedbirlerden
bazıları şunlardır: Projektörünüzü aralıksız çok uzun saatler kullanmayınız.
Örneğin 12 saat aralıksız çalıştırmak yerine gün içinde bir ya da iki kez 15-20
dakika dinlendiriniz. Projeksiyon cihazınızın üzerindeki on/off düğmesinden ya
da uzaktan kumanda ile kapatınız. Projektörün gücünü keserek kapatmayınız.
Aksi taktirde projeksiyonunuz otomatik soğutma fonksiyonunu gerçekleştiremez.
Cihazın fişini çekmeniz ya da gücünü kapatmanız gerekiyorsa ancak 1-2 dakika
süren soğuma işlemi bittikten sonra bunu yapınız. Projeksiyonunuzu kapatıldıktan
sonraki soğuma esnasında yerinden oynatmayınız, mümkün olduğunca sarsmayınız.
Sahip olduğunuz eğer bir LCD projeksiyon ise kullanıma göre haftada bir ya da iki
haftada bir (ortalama 100 saat) filtrelerini temizleyiniz. Filtreler kirlendiğinde
projeksiyon cihazları uyarı mesajı verirler. Bu mesajı dikkate alınız. Filtrelerin
kirlenmesi projektörün soğuma işlevini yerine getirmesini engeller ve projektörün
kendisini korumaya almak amacıyla otomatik olarak kapanmasına yol açabilir.
Filtrelerin temizliği herkesin yapabileceği çok basit bir işlemdir. Dilerseniz filtre
kapağını açmadan, filtrenin yer aldığı bölüme elektrik süpürgesi dayayarak filtrenin
içindeki tozu çekebilirsiniz. Bunu yapma olanağınız yoksa, sadece filtre kapağını
açarak filtreyi çıkarıp, parmaklar arasında hafifçe vurmak ve üfleyerek silkelemek de
filtre temizliği için çözüm olabilir.
Projeksiyonunuzu çok tozlu ve sigara dumanlı ortamlarda bulundurmayınız.
Özellikle sigara dumanı insanlara yaptığı etkiyi projeksiyon cihazlarına da yapar ve
filtrelerin çabuk tıkanmasına ve eskimesine neden olur. Projeksiyon cihazının
mutlaka dumanlı ortamlarda kullanılması gerekiyorsa filtre temizliğini daha sık
yapınız ve filtreleri eskidiğinde değiştiriniz. Bu tip mekanlarda projeksiyonların
korunması için özel koruma kılıfları bulunmaktadır anca bu kılıfların fiyatı çok da
düşük değildir.Bunlar projeksiyon cihazınızın lamba ömrünü uzatmanız için bizden
size birkaç ipucu. Ancak yinede biz aldığınız projektörün kullanım kılavuzunu
gözden geçirmenizi öneririz.
Projeksiyonlarda DLP ve LCD teknolojilerinin karşılaştırması
Projeksiyon cihazlarında yaygın olarak iki görüntü teknolojisi kullanılmaktadır:
LCD (liquid crystal display) ve DLP (digital light processing). Bu teknolojilerden
DLP daha yeni olmakla birlikte daha üstün olduğu anlamına gelmemektedir.
Her iki teknolojinin de birbirine kıyasla avantaj ve dezavantajları vardır.Şimdi
iki teknolojiyi kısaca özetleyip, sonra da avantaj ve dezavantajlarında söz
edelim. Daha eski olan LCD teknolojisinde kırmızı, yeşil ve mavi renklerin
görüntüsünün verildiği üç ayrı cam panel bulunur. Işığın bu ün panelden
geçmesiyle, her noktada tek tek yansıtılacak görüntünün pikselleri oluşur.
Texas Instruments tarafından geliştirilmiş olan DLP teknolojisinde ise, cam
panellerin yerine, DLP chip’in üzerindeki binlerce yansıtıcı ayna her bir pikselin
oluşmasını sağlar.
| | DLP | LCD |
| AVANTAJLAR | - Daha küçük boyutlar
- Yüksek kontrast
| - Işığın daha efektif kullanımı
- Daha keskin görüntüler
|
| DEZAVANTAJLAR | | - Görüntü piksellerinin daha fazla algılanması
- DLP projectörlere göre daha büyük boyutlar
|
Kaliteli bir projeksiyon perdesinin özellikleri nelerdir ?
Projeksiyon perdenizin kalitesi, projeksiyon cihazınınzdan elde edeceğiniz
görüntünün kalitesine etki eden önemli faktörlerden biridir. Evinizde home
cinema amaçlı veya işyerinizde sunumlarınız için kullanacağınız projeksiyon
perdenizi seçerken bazı kriterlere dikkat etmekte fayda vardır. Bu kriterlerden
ilki perdede kullanılan kumaştır çünkü özel projeksiyon yüzeyinden farklı olarak
sıradan bir kumaşın kullanılması görüntüde çözünürlük kaybına sebep olur. Yine
bazı kaliteli projeksiyon yüzeyleri 1.1 veya 1.2 değerlerinde kazanım özelliğine
sahiptir. Bu özellik perdenizin, projeksiyon cihazının sahip olduğu ışık gücüne
belirtilen oranda kazanım sağlaması anlamına gelir.Birbaşka unsur da perdenin
arka tarafına ışık geçirip geçirmemediğidir. Projektörünüz ile projeksiyon perdenize
yansıtma yaptığınızda görüntünün arka tarafa geçmesi ışık gücü kaybına ve
böylece ön yüzeydeki asıl görüntüde parlaklığının azalmasına sebep olacaktır.Bir
projeksiyon sisteminde seyir zevkini artıran bir başka özellik de perdenin
çevresindeki siyah kontrast çerçevesidir. Projeksiyon perdesinin ön yüzeyinin
çevreleyen bu siyah çerçeve oynatılan içerikle kontrast oluşturarak renklerin
daha canlı ve net algılanmasını olanak sağlar.Bu kriterlere ek olarak perdenizin
türüne göre, stor veya tripod mekanizmasının yada motorun sağlamlığı ve
kullanışlılığı da dikkat edilmesi gereken diğer faktörlerdir.
Plazma TV’lerin kullanım ömrü...
Plazma TV'lerin kullanım ömrü oldukça yüksektir ama yine de kullanıma bağlı
olarak zaman içinde tükenirler. Plazma TV’lerin ömrü içindeki fosfor gazının
tükenme ömrüne eşdeğerdir. Plazma TV içindeki fosfor gazı zaman içinde
tükendiğinden, plazma TV’nin görüntü kalitesi de bu tükenmeye paralel olarak
azalır. Örneğin bir plazma TV 1.000 saat kullanımdan sonra parlaklığının %6’sını
kaybeder. 15.000-20.000 saat kullanımdan sonra ise ilk parlaklığının ortalama
olarak %32’sini kaybeder. Bugün plazma üreticilerinin çoğu ürettikleri plazma
TV’lerin ömrünü ortalama olarak 30.000 saat olarak ifade ederler. Ancak daha
yeni modeller içinde 60.000 saat ömrü olduğu belirtilenler de bulunmaktadır.
Plazma TV’nizi daha uzun süre kullanabilmeniz için seyretmediğiniz zamanlarda
kapatmanızı, plazma televizyonunuzu çok sıcak ortamda çalıştırmamanızı ve
kontrast oranı ayarını maksimumda tutmamanızı öneririz.
Diagonal olarak belirtilen ekran ölçülerinden projeksiyon ekranının en ve
boy ölçüsü nasıl anlaşılır ?
Projeksiyon ekranlarının büyüklüğü tüm dünyada standart olarak ekranın köşeden
köşeye (diagonal) uzunluğu ile belirtilir. Buradan ekranın en ve boy ölçüsünü
hesaplamak aslında basittir. Projeksiyon ekranları büyük çoğunlukla video formatı
olan 4:3 oranında üretilir. Buna göre ekranda 2 adet 3-4-5 üçgeni oluşur. Bu
üçgenlerde en uzun kenarı ekranın "diagonal" uzunluğudur. Diğer kenarlar ise
ekranın eni ve boyudur. Yani 50 inç bir ekranın en ve boy uzuluğu çok basit bir
şekilde; 50/5*4=40 inç en, 50/5*3=30 inç boy şeklinde hesaplanabilir, aynı şekilde
60 inç bir projeksiyon ekranının eni 60/5*4=48 inç, boyu ise 60/4*3=36 inçdir.